SEO danışmanlığı sözleşmesi: kapsam, KPI ve çıkış maddeleri
SEO danışmanlığı sözleşmesinde kapsam tanımı, KPI seçimi, raporlama yükümlülüğü, veri sahipliği ve çıkış maddeleri: imzalamadan önce kontrol edilecek on başlık.
Yazan Roozbeh Nazari · CEO
Bir SEO danışmanlığı ilişkisinde yaşanan anlaşmazlıkların büyük kısmı, işin kalitesinden değil, işin ne olduğunun baştan yazılmamış olmasından çıkar. "Sıralamalar yükselecek" cümlesi bir vaat gibi durur ama sözleşmede ne anlama geldiği belirsizdir: hangi sorgular, hangi pazar, hangi cihaz, hangi tarih aralığı? Bu yazı, bir danışmanlık sözleşmesini imzalamadan önce kontrol edilmesi gereken başlıkları, kendi pratiğimizde kullandığımız çerçeveyle anlatıyor. Hukuki tavsiye değil; sözleşmenin hukuki tarafını avukatınızla, teknik tarafını bu listeyle konuşmanızı öneriyoruz.
Kapsam: ne yapılacak, ne yapılmayacak
Sözleşmenin en uzun bölümü kapsam olmalı ve iki listeden oluşmalı. Birincisi, danışmanın yapacağı işler: teknik denetim ve önceliklendirilmiş bulgular, içerik planı ve brief'ler, sayfa içi optimizasyon önerileri, uygulama sonrası doğrulama, aylık rapor ve toplantı. İkincisi ve daha kritik olanı, yapılmayacak işler: kod değişikliğini kim uygular, içeriği kim yazar, çeviri kimin sorumluluğu, bağlantı kazanımı kapsamda mı? Bu ikinci listenin boş bırakılması, altı ay sonra "biz bunun sizde olduğunu sanıyorduk" cümlesinin kaynağıdır. Danışmanlık modeli ile uygulama modelinin farkını ve hangi durumda hangisinin anlamlı olduğunu hizmetler sayfamızda açıkça ayırdık; aynı ayrımı sözleşmede de görmek istersiniz.
Kapsamın ikinci parçası çalışma yüzeyi. Çok dilli bir sitede "site" kelimesi yetmez: hangi locale'ler, hangi alt klasörler veya alan adları, hangi ülkeler sözleşmenin konusu? Bir klinik sitesinde Türkçe sayfalar için verilen hizmetin Arapça ve Farsça sürümleri de kapsıyor mu, yoksa onlar ayrı bir fazın konusu mu? Bu sorunun cevabı doğrudan bütçeye ve KPI'lara bağlanır.
KPI seçimi: ölçülebilir, etkilenebilir, sahipli
İyi bir KPI üç testi geçer. Ölçülebilir olmalı: kaynağı Search Console, GA4 veya CRM gibi sizin hesabınızda duran bir veri olmalı, danışmanın kendi aracından üretilen bir "görünürlük skoru" olmamalı. Etkilenebilir olmalı: danışmanın kapsamındaki işle değişebilen bir metrik olmalı; içerik yazımı kapsam dışındaysa organik trafik hedefi tek başına adil değildir. Sahipli olmalı: her KPI'nın karşısında o metriği etkileyen işin kimde olduğu yazmalı.
Pratikte üç katmanlı bir KPI seti kullanıyoruz. Sonuç katmanı: organik kaynaklı nitelikli talep sayısı, yani form veya WhatsApp üzerinden gelip koordinatörün "gerçek" olarak işaretlediği başvurular. Ara katman: hedef sorgu kümesinde tıklama ve gösterim, indekslenen hedef sayfa oranı, Core Web Vitals'ta "iyi" eşiğini geçen URL payı. Girdi katmanı: teslim edilen brief sayısı, kapatılan teknik bulgu sayısı, uygulama bekleyen öneri sayısı. Sözleşmede sonuç katmanı hedef, ara katman erken uyarı, girdi katmanı hesap verebilirlik işlevi görür. Hangi katmanın hangi rapor bloğuna denk geldiğini rapor içeriği yazımızda ayrıntılı anlattık.
Bir şeyi sözleşmeye yazmamak gerekir: belirli bir sorguda belirli bir sıra garantisi. Google'ın kendi "SEO'ya ihtiyacınız var mı" rehberi, sıralama garantisi veren bir danışmanı uyarı işareti olarak sayar. Sıralama, sizin sitenizin dışındaki onlarca değişkene bağlıdır; garanti edilemez, ölçülüp raporlanır.
Raporlama ve toplantı yükümlülüğü
Raporun sıklığı, formatı ve veri kaynağı sözleşmede yer almalı. Bizim önerimiz: ayda bir, tek sayfa, verisi doğrudan müşterinin Search Console ve GA4 hesabından çekilen ve o hesaplara okuma erişimi olan herkesin yeniden üretebileceği bir rapor. "Rapor" kelimesinin yanına "ham veriye erişim" de yazılmalı: danışman kendi aracında bir pano kuruyorsa, panonun kaynak bağlantıları müşterinin hesabında olmalı ve sözleşme bittiğinde pano müşteride kalmalı.
Toplantı için makul bir çerçeve ayda bir, gündemli, karar kayıtlı bir görüşme. Toplantının çıktısı bir karar listesi olmalı; kim, neyi, ne zamana kadar. Bu liste bir sonraki toplantının ilk maddesidir.
Veri ve erişim sahipliği
Search Console mülkü, GA4 mülkü, Tag Manager konteyneri, Business Profile yönetimi ve reklam hesapları müşterinin kendi Google hesabına bağlı olmalı; danışman bu varlıklara kullanıcı olarak eklenmeli, sahibi olmamalı. Bu maddenin sözleşmede olmaması, ilişki bittiğinde veri geçmişinin danışmanla birlikte gitmesi riskini doğurur. Aynı şey içerik için geçerli: teslim edilen brief'ler, yazılar ve teknik dokümanlar müşterinin malıdır; danışmanın bunları başka müşterilerde yeniden kullanma hakkı varsa, açıkça yazılmalı.
Çıkış maddeleri
Sözleşmenin en az okunan ama en çok gereken bölümü. Dört şeyi tanımlamalı. Fesih süresi: bir aylık bildirim yaygın ve makul; daha uzun süreler bütçe esnekliğini öldürür. Deneme dönemi: ilk üç ayın sonunda tek taraflı çıkış hakkı, iki taraf için de riski düşürür. Devir teslim: fesihte danışman neyi, hangi formatta, ne kadar sürede teslim eder; açık bulgu listesi, içerik takvimi, erişim listesi ve panoların sahipliği bu pakette olmalı. Kalıcı bağımlılık yasağı: sitenin çalışması için danışmanın hesabında duran bir bileşen (script, proxy, DNS kaydı) olmamalı; varsa fesihten önce taşınmalı.
Fiyat ve ödeme modeli
Fiyatın kendisi bu yazının konusu değil, modelin sözleşmeye nasıl yazılacağı konu. Sabit aylık ücret, proje bazlı ücret ve performansa bağlı ücretin her biri farklı bir kapsam tanımı gerektirir; performans ücretinin hangi KPI'ya bağlandığı ve o KPI'nın nasıl doğrulandığı yazılmadan performans modeli imzalanmamalı. Modellerin nerede kırıldığını fiyatlandırma modelleri karşılaştırmasında ele aldık. Sözleşmeye ek olarak yazılması gereken bir madde: kapsam dışı iş çıktığında ücretlendirme nasıl olacak? Bu madde yoksa her yeni talep bir pazarlık konusuna dönüşür.
Sağlık sektörü için ek maddeler
Klinik ve hastane müşterilerinde sözleşmeye iki madde daha ekliyoruz. Birincisi, içerik onay akışı: sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme mevzuatı gereği yayınlanan her metnin kurum tarafından onaylanması gerekir; danışman içerik önerir, klinik onaylar, sorumluluk paylaşımı bu sırayla yazılır. İkincisi, yasaklı iddia listesi: sonuç garantisi, karşılaştırmalı üstünlük ifadesi ve talep yaratıcı kampanya dili kapsam dışıdır ve danışman bu tür bir talebi reddetme hakkına sahiptir. Bu maddeler her iki tarafı da korur.
İmzalamadan önce on soru
Kapsam listesi iki yönlü mü? Çalışma yüzeyi locale bazında tanımlı mı? Her KPI'nın veri kaynağı sizin hesabınızda mı? Sıralama garantisi var mı; varsa neden? Rapor sıklığı ve formatı yazılı mı? Ham veriye erişiminiz var mı? Tüm Google varlıkları sizin hesabınıza bağlı mı? Fesih süresi ve deneme dönemi tanımlı mı? Devir teslim paketi listelenmiş mi? Kapsam dışı iş nasıl ücretlendiriliyor? Bu on soruya "evet" alamadığınız her madde, ilişkinin ilerleyen bir ayında bir toplantı gündemine dönüşecektir. Baştan yazmak, o toplantıyı yapmamak demektir. Kendi çalışma biçimimizi yaklaşımımız sayfasında bu sırayla anlattık; sözleşme de aynı sırayı izler.