Ajans mı, SEO danışmanı mı? Karar matrisi

"Ajansla mı çalışalım, danışmanla mı" sorusu çoğu zaman yanlış sırada soruluyor: önce teklifler toplanıyor, sonra bu iki modelin ne olduğu anlaşılmaya çalışılıyor. Oysa karar, teklif almadan önce, kurumun kendi durumuna bakarak verilebiliyor. Bu yazı, iki modeli tarafsız biçimde tanımlıyor ve beş ölçütlü bir karar matrisi öneriyor. Hiçbir rakip adı geçmiyor; iki modelin de doğru bağlamda iyi çalıştığını görmüş bir ekibin notları bunlar.

Kendi modelimizi yaklaşımımız sayfasında, kapsamı hizmetler sayfasında anlatıyoruz; bu yazı ise hangi modelin size uyduğunu bulmanıza yardım etmek için yazıldı ve karar bize gelmeyebilir.

İki modelin gerçek farkı

Ajans, birden fazla uzmanlığı tek çatı altında toplayan bir yapı: strateji, teknik, içerik, tasarım, bazen reklam ve geliştirme. Danışman ise genellikle tek bir kişi ya da çok küçük bir ekip; uzmanlığı derin, kapsamı dar, uygulamayı çoğu zaman sizin ekibinize ya da üçüncü bir tarafa bırakıyor.

Bu tanım, kalite hakkında hiçbir şey söylemiyor. Kötü ajans da iyi danışman da, iyi ajans da kötü danışman da var. Karar, hangisinin daha iyi olduğu değil, hangisinin sizin eksik olan parçanızı tamamladığı sorusuna verilen cevap.

Ölçüt 1: uygulama kapasiteniz var mı

En belirleyici soru bu. Teknik bulguyu yayına alacak bir geliştirme ekibiniz, içeriği yazacak bir yazarınız ve bunları koordine edecek bir iç sahibiniz varsa, ihtiyacınız olan şey teşhis ve yön; bu, danışman modelinin güçlü olduğu yer. Bu kapasite yoksa, danışmanın ürettiği bulgu listesi üç ay sonra hâlâ liste olarak durur ve uygulamayı da üstlenen bir ajans daha doğru seçim olur.

Pratikte bunu şöyle test ediyoruz: son altı ayda web sitesinde kimin talebiyle, ne kadar sürede değişiklik yapıldı. Cevap "iki hafta içinde, iç ekiple" ise danışman işler; cevap "hâlâ bekliyor" ise uygulama kapasitesi alınması gereken ilk şey.

Ölçüt 2: sorunun kapsamı tek alanda mı

Sorun tek bir alanda yoğunlaşıyorsa, örneğin çok dilli bir sitede indeksleme ve hreflang, ya da AI arama görünürlüğü, derin uzmanlığı olan bir danışman genellikle daha hızlı sonuç veriyor. Sorun aynı anda teknik, içerik, reklam ve dönüşümü kapsıyorsa, bu alanları koordine edecek bir yapı gerekiyor ve bu yapıyı kurumun içinden çıkarmak zor.

Burada sık yapılan hata, kapsamı büyük tutup danışman seçmek ya da kapsamı dar tutup ajansın tüm hizmet paketini almak. İkisi de aynı sonucu veriyor: ödenen paranın bir kısmı kullanılmayan kapasiteye gidiyor.

Ölçüt 3: hız ve karar mesafesi

Danışmanla çalışırken karar mesafesi kısa: konuştuğunuz kişi işi yapan kişi. Ajansta bu mesafe hesap yöneticisi, uzman ekipler ve bazen alt yükleniciler üzerinden uzayabiliyor. Buna karşılık ajansın paralel çalışma kapasitesi daha yüksek; aynı hafta hem teknik düzeltme hem içerik üretimi yürütülebiliyor.

Sorunuz şu olmalı: bizim için darboğaz karar hızı mı, üretim hızı mı. Karar hızıysa danışman, üretim hızıysa ajans modeli avantajlı.

Bir de erişim meselesi var. Danışmanla çalışan kurumlar, danışmanın tatilde ya da başka bir projede olduğu haftalarda işin durduğunu fark ediyor; ajansta bu boşluğu bir başka uzman dolduruyor. Buna karşılık ajansta kişi değişimi daha sık yaşanıyor ve her değişim bir bağlam kaybı demek. Hangisinin daha ağır bastığı, kurumun kendi yayın ritmine bağlı: haftalık yayın yapan bir site sürekliliği, çeyreklik planla çalışan bir kurum bağlam derinliğini önceler.

Ölçüt 4: bağımlılık ve bilgi aktarımı

Danışman modeli, doğru kurulduğunda kurumun içinde bilgi biriktirir; işi sizin ekibiniz yaptığı için yöntem sizde kalır. Ajans modelinde uygulama dışarıda olduğu için bilgi de dışarıda kalabiliyor ve sözleşme bittiğinde kurum aynı noktaya dönebiliyor.

Bu bir kural değil, eğilim. Bilgi aktarımını sözleşmeye yazan ajanslar da, her şeyi kendi elinde tutan danışmanlar da var. Sorulacak soru şu: sözleşme bittiğinde elimizde ne kalacak ve bu kimin sorumluluğunda.

Ölçüt 5: maliyet yapısı

Danışman genellikle daha düşük aylık tutarla çalışıyor ama uygulama maliyetini dışarıda bırakıyor; toplam maliyet, iç ekibin zamanıyla birlikte hesaplanmalı. Ajans tutarı daha yüksek ama uygulamayı içeriyor. İkisini karşılaştırırken aylık faturayı değil, üç aylık toplam maliyeti ve o sürede yayına alınan iş miktarını yan yana koyun. Fiyatlandırma modellerinin nerede kırıldığını fiyatlandırma modelleri yazısında ele almıştık.

Matrisin okunması

Beş ölçütü bir tabloya koyduğunuzda çoğu kurum için sonuç şu iki profilden birine yaklaşıyor.

• İç geliştirme ve içerik kapasitesi var, sorun bir iki alanda yoğun, karar hızı önemli, bilgiyi içeride tutmak isteniyor: danışman modeli.
• Uygulama kapasitesi yok ya da meşgul, sorun çok alanlı, üretim hızı önemli, koordinasyonu dışarıya vermek kabul edilebilir: ajans modeli.
• İkisinin arasında: teşhis ve yön için danışman, uygulama için sınırlı kapsamlı bir ajans ya da serbest çalışanlar. Bu karma model iyi yönetildiğinde en verimli, kötü yönetildiğinde en dağınık sonucu veriyor.

Matrisi doldururken ölçütlere eşit ağırlık vermeyin. Uygulama kapasitesi çoğu kurumda tek başına belirleyici; geri kalan dört ölçüt, o cevabın verdiği yönü doğruluyor ya da nüanslıyor. Bir de zaman boyutu var: bugün ajans modelini gerektiren bir kurum, bir yıl içinde iç ekip kurduğunda danışman modeline geçebiliyor. Bu yüzden sözleşmeyi bir yıl sonra yeniden değerlendirilecek şekilde kurmak, iki modelden birine kalıcı olarak bağlanmaktan daha sağlıklı.

Her iki modelde de geçerli olan şey

Hangi modeli seçerseniz seçin, Google'ın konuya ayırdığı dokümantasyonun uyarısı aynı: kimse Google'da birinci sıra garantisi veremez. Garanti veren, Google ile özel bir ilişkisi olduğunu söyleyen ya da yöntemini açıklamayan teklif, ajans da olsa danışman da olsa elenmeli. Aynı doküman, teklif sahibine sorulacak soruları da sıralıyor: önceki işlerini gösterebiliyor mu, Google'ın temel ilkelerine bağlı mı, hangi sonucu hangi sürede ve nasıl ölçerek bekliyor, sektörünüzde ve coğrafyanızda deneyimi var mı, yapacağı her değişikliği size açıklayacak mı.

Bu sorular modelden bağımsız. Daha ayrıntılı bir liste için danışman seçerken sorulacak 12 soru yazısına bakabilirsiniz; oradaki soruların tamamı ajanslara da aynen sorulabilir.

Sonuç

Ajans ile danışman arasındaki fark bir kalite farkı değil, bir yapı farkı. Karar, uygulama kapasitenizle başlıyor, sorunun kapsamıyla devam ediyor ve hız, bağımlılık ve maliyet yapısıyla tamamlanıyor. Matrisi doldurduktan sonra teklif toplamak, teklifleri toplayıp matrisi sonradan doldurmaktan çok daha ucuz. Hangi modelde karar kılarsanız kılın, garantiyi değil yöntemi satın alın.

Kaynaklar

• Do you need an SEO? — Google Search Central