SEO uzmanı nedir, ne yapar: yetkinlik haritası
SEO uzmanı nedir, ne yapar: teknik, içerik, veri ve iletişim eksenlerinde yetkinlik haritası, üç seviye ve işe alım ya da ajans seçiminde sorulacak sorular.
Yazan Roozbeh Nazari · CEO
SEO uzmanı nedir sorusunun kısa cevabı, bir web sitesinin arama motorlarında ve giderek AI arama yüzeylerinde bulunabilirliğini planlayan, ölçen ve iyileştiren kişidir. Uzun cevap ise unvanın ne kadar esnek kullanıldığıyla ilgilidir: aynı unvan bir ajansta üç yıllık teknik denetim tecrübesi olan birini, başka bir şirkette ise sosyal medya işlerinin yanında "SEO'ya da bakan" kişiyi tanımlayabilir. Bu yazı, işe alım ya da ajans seçiminde kullanılabilecek bir yetkinlik haritası çıkarıyor: dört eksen, her eksende üç seviye ve her seviyeyi görünür kılan sorular. Hizmet olarak SEO danışmanlığının ne kapsadığını SEO danışmanlığı nedir yazısında anlattık; burada hizmete değil, kişiye ve yetkinliğe bakıyoruz.
SEO uzmanı nedir: unvan değil, dört eksenli bir yetkinlik seti
Pratikte bu soruyu en iyi cevaplayan şey, kişinin dört eksende nerede durduğudur. Birinci eksen teknik: tarama, indeksleme, site mimarisi, hız ve yapısal veri. İkinci eksen içerik: arama niyetini okumak, konu kümeleri kurmak, sayfa düzeyinde neyin eksik olduğunu görmek. Üçüncü eksen veri: Search Console ve analitik verisini okumak, bir düşüşün nedenini bulmak, bir hipotezi ölçülebilir hale getirmek. Dördüncü eksen iletişim ve önceliklendirme: geliştiriciye anlaşılır bir talep yazmak, yöneticiye neden bu işin önce yapılması gerektiğini anlatmak. Bu dört eksenin hepsinde uzman düzeyinde olan kişi azdır ve olmak zorunda da değildir; önemli olan, aranan işin hangi eksenleri gerektirdiğini bilmek ve adayın o eksenlerde nerede olduğunu dürüstçe görebilmektir.
Teknik eksen: tarama, indeksleme, mimari
Teknik eksende giriş seviyesi, Search Console'daki sayfa indeksleme raporunu okuyabilir, robots.txt ve canonical mantığını bilir, bir sayfanın neden indekslenmediğini temel düzeyde açıklayabilir. Orta seviye, bir tarama aracıyla siteyi baştan sona geçer, log dosyalarını okur, yönlendirme zincirlerini ve çok dilli sitelerde hreflang hatalarını bulur, Core Web Vitals metriklerinin hangisinin alan verisinde bozulduğunu söyleyebilir. İleri seviye ise JavaScript ile render edilen sitelerde tarayıcının ne gördüğünü test eder, bir site migrasyonunu sıralama kaybı olmadan planlar ve geliştiricinin dilinde konuşur: hangi header, hangi status code, hangi build adımı. Seviyeyi ayırt eden soru şudur: "Bu sitede indekslenmeyen sayfaların nedenini nasıl bulursunuz?" Giriş seviyesi araç adı sayar, ileri seviye bir teşhis sırası anlatır.
İçerik ekseni: niyet, kümeler ve sayfa düzeyinde boşluk
İçerik ekseninde giriş seviyesi anahtar kelime hacmine bakar ve başlık etiketi yazar. Orta seviye, aynı sorguya farklı sayfaların neden cevap verdiğini anlar, bir konu kümesini pillar ve alt sayfalar olarak kurar, mevcut içeriğin hangi sorulara cevap vermediğini görür. İleri seviye ise sektörün YMYL gibi hassasiyetlerini bilir, sağlık gibi düzenlemeye tabi alanlarda hangi cümlenin yazılamayacağını söyleyebilir, AI arama yüzeylerinde kaynak olarak gösterilmenin hangi içerik biçimini gerektirdiğini anlatır. Burada ayırt edici soru "Bu sayfa neden sıralanmıyor?" değil, "Bu sayfa hangi sorunun cevabı olmaya çalışıyor ve o cevap başka bir sayfada daha iyi verilmiş mi?" sorusudur.
Veri ekseni: raporu okumak değil, nedeni bulmak
Veri ekseni, adaylarda en çok abartılan ve en az sınanan eksendir. Giriş seviyesi trafik ve tıklama grafiğini okur. Orta seviye, bir düşüşün algoritma güncellemesinden mi, teknik bir değişiklikten mi, mevsimsellikten mi kaynaklandığını tarihleri ve segmentleri karşılaştırarak ayırır; organik trafiği dönüşümle ilişkilendirir. İleri seviye, ölçüm altyapısının kendisini sorgular: dönüşüm etkinliği doğru mu tanımlanmış, çok dilli sitede locale bazlı raporlama kurulu mu, atıf modelinin sınırları neler. Sınama yöntemi basittir: adaya gerçek bir Search Console dışa aktarımı verin ve on beş dakikada ne gördüğünü anlatmasını isteyin. Rapor okuyan ile neden arayan burada ayrılır.
İletişim ekseni ve tek bir SEO uzmanı ne kadarını taşır
Dördüncü eksen çoğu yetkinlik listesinde yoktur ama işin sonucunu en çok belirleyen eksendir. SEO uzmanının bulduğu hiçbir şey, geliştirici uygulamadıkça ve yönetici önceliklendirmedikçe sonuç üretmez. Giriş seviyesi bulguları listeler; orta seviye bulguları etki ve çabaya göre sıralar ve her birini bir görev olarak yazar; ileri seviye ise itiraz edilen bir öneriyi kanıtla savunur ya da haklı itirazı kabul eder. Bu noktada sık sorulan soruya gelelim: tek bir SEO uzmanı bir şirketin bütün SEO ihtiyacını taşıyabilir mi? Küçük ve orta ölçekli, tek dilli bir sitede, teknik ve içerik eksenlerinde orta seviyede olan bir kişi işin büyük kısmını taşır; geliştirici desteği ve içerik üretimi ayrı kaynaklardan gelir. Çok dilli, düzenlemeye tabi bir sektörde ya da büyük bir e-ticaret sitesinde ise dört eksenin tamamında ileri seviye tek kişide nadiren bulunur; bu durumda ya bir ekip ya da doğru kapsamlı bir dış ortak devreye girer. Ajans ile bireysel danışman arasındaki tercihi ajans mı, SEO danışmanı mı yazısında karar matrisiyle ele aldık.
Sertifika, unvan ve portföy neyi kanıtlar
Yetkinlik haritasını kullanırken üç kanıt türünü birbirinden ayırmak gerekir. Sertifika, aracın ya da platformun temel kavramlarının bilindiğini gösterir; veri ekseninde analitik sertifikası bu yüzden anlamlıdır, ama teknik eksende bir tarama aracı sertifikası kişinin bir siteyi teşhis edebildiğini kanıtlamaz. Unvan, kıdemi değil çoğu zaman şirketin unvan politikasını yansıtır; iki yıllık "kıdemli" ile sekiz yıllık "uzman" aynı ilanda karşınıza çıkabilir. Portföy ise en güçlü kanıttır, ancak yalnızca kişinin o işteki kendi katkısı ayrıştırılabildiğinde: hangi kararı o verdi, hangi bulguyu o buldu, hangi sonucu ölçtü. Bu üç kanıt türünü dört eksenle çaprazladığınızda, görüşme öncesinde elinizde adayı gerçekten sınayacak bir çerçeve olur.
Yetkinlik haritasını nasıl kullanırsınız
Haritanın kullanımı üç adımdır. Birinci adım, ihtiyacınızı dört eksene dağıtmaktır: yeni bir site yapıyorsanız teknik eksen ağırlıklı, içerik üretimi durmuşsa içerik ekseni, trafik var ama gelir yoksa veri ekseni öne çıkar. İkinci adım, her eksende aradığınız seviyeyi yazmak ve o seviyeyi görünür kılacak soruyu hazırlamaktır; yukarıdaki bölümlerde her eksen için bir örnek verdik. Üçüncü adım, cevapları kanıtla eşleştirmektir: Google'ın kendi rehberi, bir SEO uzmanı ya da ajans seçerken önceki işlerin referanslarını istemeyi ve sıralama garantisi veren herkesten uzak durmayı önerir; biz buna, adayın gösterdiği işte kendi katkısının ne olduğunu sormayı ekliyoruz. Bir ekip olarak çalışma biçimimizi ve hangi eksenleri hangi rollere dağıttığımızı yaklaşımımız sayfasında, sunduğumuz hizmet kapsamlarını ise hizmetler sayfasında anlattık. Doğru soru "en iyi SEO uzmanı kim" değil, "bu iş için hangi eksende hangi seviye gerekiyor ve bunu kim kanıtlayabilir" sorusudur.