Hasta yorumları ve E-E-A-T: itibar sinyalleri
Sağlık turizminde itibar sinyali kurmanın iki kısıtı: Türkiye'deki tanıtım mevzuatı ve Google'ın kendi kontrolünüzdeki yorumlara bakışı.
Yazan Roozbeh Nazari · CEO
Sağlık turizminde itibar, kliniğin en pahalı varlığı ve aynı zamanda en kırılgan olanıdır. Yurt dışından tedavi arayan bir kişi kliniği tanımaz, ülkeyi çoğu zaman hiç görmemiştir ve kararını büyük ölçüde başkalarının deneyimine bakarak verir. Kliniğin refleksi bu yüzden hep aynıdır: hasta yorumlarını ana sayfanın en görünür yerine koymak, altına yıldızları dizmek. Türkiye'de bu refleks iki ayrı duvara çarpıyor. Bir yanda sağlık hizmetlerinin tanıtımını düzenleyen mevzuat var, öte yanda Google'ın kendi kontrolünüzdeki yorumlara nasıl baktığı. Bu yazı, iki kısıtın kesiştiği yerde itibar sinyalinin nereye kurulacağını anlatıyor.
Konu klinik tarafında çalışan herkesi ilgilendirdiği için, klinikler için hazırladığımız sektör sayfasında anlattığımız çerçeveyi burada itibar başlığına daraltıyoruz. Mevzuatın içerik üretimine bakan yüzünü daha önce sağlık tanıtım mevzuatına uyumlu medikal içerik yazısında ele almıştık; burada devamı olarak yorum ve itibar katmanına bakıyoruz.
Birinci kısıt: tanıtım mevzuatı
Sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri Türkiye'de ayrı bir yönetmelikle düzenleniyor. Yönetmeliğin güncel metni 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; Sağlık Bakanlığı'nın ilgili birimi yayımı ayrıca duyurdu. Bu, alanda çalışan pek çok ekibin hâlâ 2023 tarihli metne göre hareket ettiği anlamına geliyor ve tek başına gözden geçirilmeye değer bir nokta.
Burada yönetmeliğin madde madde yorumunu yapmıyoruz; bu bir hukuki görüş değil ve olması da gerekmez. Pratik olarak şunu söyleyebiliriz: sağlık hizmetine talep yaratmaya dönük, hasta deneyimini pazarlama unsuru hâline getiren kurgular bu alanda risklidir ve kliniğin hukuk danışmanıyla birlikte değerlendirilmelidir. İçerik ekibinin görevi, mevzuatı yorumlamak değil, yorum gerektirmeyecek kadar sade ve doğrulanabilir bir anlatı kurmaktır.
İkinci kısıt: kendi sitenizdeki yorum yıldız getirmez
Bu kısım mevzuattan bağımsız ve çok daha kesin. Google'ın yorum snippet'i dokümantasyonu, değerlendirilen varlığın kendisi hakkındaki yorumları kontrol ettiği durumlarda o sayfaların yıldızlı gösterim için uygun olmadığını açıkça söylüyor. Kural LocalBusiness ve Organization türleri için geçerli. Yani kliniğin kendi sitesindeki referans duvarını AggregateRating ile işaretlemek yıldız getirmez; getirdiği tek şey, yapılandırılmış veri tarafında düzeltmeniz gereken bir uyumsuzluktur.
Aynı dokümantasyon iki noktayı daha bağlıyor: puanların doğrudan kullanıcılardan gelmesi gerekiyor ve karşılığında menfaat sağlanan yorumların bu durumu açıkça belirtmesi gerekiyor. Uygulamada bu, "hasta memnuniyeti anketinden derlediğimiz ortalama" gibi kurumun kendi derlediği skorların bu alana girmediği anlamına geliyor.
Bu iki kısıt üst üste bindiğinde ortaya şu çıkıyor: klinik sitesindeki yorum bloğu, ne mevzuat açısından güvenli bir pazarlama aracıdır ne de arama tarafında bir görünürlük kazancıdır. O hâlde itibar sinyalini başka bir yere kurmak gerekiyor.
İtibar sinyalini nereye taşımalı
Kontrol etmediğiniz platformlar. Yorumun değeri, onu yayınlayanın sizden bağımsız olmasından gelir. Google Business Profile bu yüzden klinikler için en somut itibar yüzeyidir; kurulum ve uluslararası hasta tarafındaki ayarları ayrı bir yazıda ele almıştık. Buradaki iş, yorum toplamak değil, gelen yoruma kurumsal bir sesle ve makul bir sürede cevap veren bir süreç kurmaktır.
Adı ve unvanı olan yazarlık. Sağlık içeriğinde "editör ekibimiz" imzası bir güven sinyali değildir. İçeriği kimin yazdığı, hangi uzmanlığa sahip olduğu, hangi tarihte gözden geçirildiği sayfada görünür olmalı ve bu bilgi doğrulanabilir olmalıdır.
Doğrulanabilir kurumsal gerçekler. Ruhsat bilgisi, faaliyet izni, açık adres, kurumsal kayıt numaraları, akreditasyon varsa akrediteyi veren kurumun adı. Bunlar yorumdan daha zayıf görünür ama daha sağlamdır: kimse tartışamaz.
Süreç şeffaflığı. Hastanın tedavi öncesi ve sonrasında ne bekleyeceğini anlatan, komplikasyon ve takip sürecini saklamayan sayfalar. Şikâyet ve iletişim yolunun görünür olması da bu başlığa girer.
Yapılmayacaklar listesi kısa: yorum üretmek, menfaat karşılığı yorumu açıklamadan yayınlamak, sonuç vaadi içeren ifadeleri hasta ağzından aktarmak. Üçü de aynı yere çıkar.
Dört dilde itibar aynı şey değil
Sağlık turizminde itibar çalışmasının en çok atlanan yanı, sinyalin dilden dile taşınmaması. Türkçe sayfada işe yarayan bir güven unsuru, Arapça sayfada karşılığını bulmayabiliyor. Bunun üç somut sebebi var.
Birincisi, hastanın baktığı yer değişiyor. Körfez'den gelen bir hasta ile Avrupa'dan gelen bir hasta aynı platformlara bakmıyor; kurumun görünür olması gereken yüzeyler de bu yüzden aynı değil. İkincisi, çeviri güveni taşımıyor: makineyle çevrilmiş bir referans metni, hedef dildeki okuyucuya güven vermek yerine kurumun o dilde gerçekten çalışmadığını gösteriyor. Üçüncüsü, doğrulanabilir kurumsal gerçekler dört dilde de aynı ağırlıkta çalışıyor; ruhsat, adres, akreditasyon ve kayıt bilgisi çeviriye dayanıklı olan tek katman.
Pratik sonuç şu: yorum ve deneyim katmanını her dilde ayrı ayrı kurmaya çalışmak yerine, kurumsal doğrulanabilirlik katmanını dört dilde eksiksiz kurmak daha az emekle daha fazla iş görüyor.
E-E-A-T'de asıl mesele güven
Google'ın yararlı içerik dokümantasyonu, deneyim, uzmanlık, otorite ve güven bileşenleri arasında güveni en önemlisi olarak tanımlıyor ve sağlık gibi kişilerin hayatını doğrudan etkileyen konularda bu bileşenlere daha fazla ağırlık verildiğini söylüyor. Klinik siteleri için pratik karşılığı şu: itibar çalışması bir "yorum toplama" projesi değil, sayfanın kim tarafından, hangi kaynağa dayanarak, ne zaman yazıldığının izlenebilir hâle getirilmesi projesidir.
Bunun bir sıralama garantisi olmadığını açıkça söylemek gerekiyor. Google'ın kendi dokümantasyonu da, gereklilikleri karşılamanın taranma, indekslenme veya gösterim garantisi vermediğini yazıyor. Burada anlatılanlar bir sonuç taahhüdü değil, saha gözlemine dayanan bir çalışma düzenidir.
Bunu nasıl izlersiniz
İtibar çalışmasının çıktısını sıralamayla ölçmek yanıltıcıdır; süreç metrikleriyle ölçmek daha dürüsttür. Pratikte izlenebilir dört şey var: Search Console'da marka içeren sorguların gösterim ve tıklama eğilimi; işletme profilindeki yorumlara verilen cevap oranı ve ortalama cevap süresi; sitede adı ve unvanı görünen yazarı olan sayfa oranı; ve içerik denetiminde kaldırılan doğrulanamaz iddia sayısı. Dördü de kliniğin kendi verisinden çıkar, dışarıdan bir araca ihtiyaç duymaz ve zaman içinde karşılaştırılabilir.
Bu dört başlığı bir tabloya döküp üç ayda bir bakmak, yorum duvarına yıldız eklemekten daha fazla iş görür. Ölçümün kendisi de zamanla değişiyor: mevzuat güncellendiğinde ve platformların yorum politikaları değiştiğinde listenin gözden geçirilmesi gerekiyor. Kendi kurumunuz için bu düzeni kurarken destek isterseniz hizmetlerimize bakabilirsiniz.