Sağlık turizminde 4 dilde anahtar kelime araştırması
TR, EN, AR ve FA'da hasta sorgularını toplarken dilin kendisinden gelen tuzaklar: ekler, harf çeşitleri, ZWNJ ve çeviri yazım farkları.
Yazan Roozbeh Nazari · CEO
Sağlık turizminde anahtar kelime araştırmasının zor kısmı, hangi kelimenin daha çok arandığı değil. Zor kısmı, aynı hastanın aynı şeyi dört dilde birbirine hiç benzemeyen biçimlerde yazması ve bu biçimlerin çoğunun standart bir listeye hiç düşmemesi. Bu yazı, TR, EN, AR ve FA için sorgu toplarken dilin kendisinden gelen tuzakları ve bunları normalleştirme yöntemini anlatıyor.
Küme ve sayfa mimarisi tarafını daha önce 4 dilde talep haritası çıkarma yazısında ele almıştık; orası portföy seviyesindeydi. Burası bir seviye aşağısı: tek tek sorguların dilbilgisel hâlleri. Klinik tarafındaki uygulama çerçevesi için klinikler sayfamıza bakabilirsiniz.
Baştan bir şeyi açıkça söyleyelim: bu yazıda hiçbir arama hacmi rakamı yayınlanmıyor. Hacim verisi araca, ülkeye ve ölçüm tarihine göre değişiyor; doğrulayamadığımız bir sayıyı yazmak, yanlış bir sayıyı kalıcılaştırmaktan başka bir işe yaramaz. Anlatılan şey, kendi aracınızla tekrarlayabileceğiniz bir toplama ve normalleştirme yöntemi.
Türkçe: ekler ve harf kaybı
Türkçe sondan eklemeli olduğu için tek bir kök, arama kutusunda onlarca yüzeye dağılır. "Saç ekimi", "saç ekimi fiyatları", "saç ekimi yaptıranlar", "saç ektirmek" aynı niyetin farklı yüzeyleridir ve araç bunları ayrı satır olarak verir. Kök bazlı gruplama yapmadan liste şişer, öncelik kaybolur.
İkinci tuzak daha sinsi: kullanıcıların önemli bir bölümü Türkçe karakter kullanmadan yazıyor. "Sac ekimi", "dis implant", "goz ameliyati" gerçek sorgulardır. Toplama aşamasında hem aksanlı hem aksansız biçimleri ayrı ayrı sormak, sonra tek kanonik forma indirmek gerekir. Aksansız biçimi listeden atmak, hastanın bir bölümünü listeden atmaktır.
İngilizce: hasta dili ile hekim dili
İngilizce tarafta zorluk dilbilgisel değil, sözlüksel. Aynı işlem için tıbbi terim ile halk dili yan yana yaşıyor: "rhinoplasty" ve "nose job", "blepharoplasty" ve "eyelid surgery", "bariatric surgery" ve "weight loss surgery". Hasta arama kutusuna genellikle halk dilini yazar, klinik ise sayfayı tıbbi terimle yazar; ikisi buluşmaz.
Buna bir de bölgesel yazım farkı ekleniyor. Britanya ve Amerika yazımları arasındaki ayrımlar sağlık sözlüğünde de var. Hedef pazarınız hangisiyse listeyi ona göre sabitlemek, ikisini karışık kullanmaktan iyidir.
Arapça: harf çeşitleri ve lehçe
Arapça toplamada üç ayrı kaynak var. Birincisi harekeler: metinde bulunabilir de bulunmayabilir de, ve sorgularda genellikle bulunmaz. İkincisi aynı harfin farklı yazımları: elif'in hemzeli ve hemzesiz biçimleri, sondaki ye ile elif maksura, sondaki te merbuta ile he. Bunlar kullanıcı tarafında serbestçe değişir ve araç bunları ayrı sorgu sayar.
Üçüncüsü lehçe. Körfez'den gelen bir hasta ile Mısır'dan gelen bir hasta aynı işlemi farklı kelimeyle arayabilir; Modern Standart Arapça ile yazılmış tek bir liste ikisini de tam karşılamaz. Bu konuyu hasta davranışı tarafından Arapça SEO ve GCC arama davranışı yazısında ele almıştık.
Normalleştirme kuralı basit: toplama geniş, gruplama dar. Varyantları ayrı ayrı toplayın, tek bir kanonik forma bağlayın, sayfayı kanonik forma göre kurun. Bu kuralı baştan uygulamak, listeyi sonradan temizlemekten çok daha ucuza geliyor.
Farsça: aynı alfabe, farklı kod noktaları
Farsça'da en çok kaybedilen şey, Arapça ile aynı alfabeyi kullanıyor görünmesinden geliyor. Aslında değil. Farsça'nın ye ve kef harfleri Arapça'dakilerden farklı kod noktalarıdır; gözle ayırt edilmez, makine için tamamen ayrı karakterlerdir. Listenizde ikisi karışıksa aynı kelime iki ayrı satır olarak durur ve hiçbiri diğerini bulmaz.
İkinci konu sıfır genişlikli birleştirici, yani ZWNJ. Farsça'da bileşik kelimeler ve bazı ekler bu görünmez karakterle ayrılır. Kullanıcıların bir kısmı onu yazar, bir kısmı boşluk kullanır, bir kısmı hiçbir şey kullanmaz. Üç biçim de gerçek sorgudur ve üçü de ayrı satırdır.
Bu iki konu sadece anahtar kelime listesini değil, slug ve URL tarafını da doğrudan etkiliyor; oradaki karşılığını RTL siteler için teknik SEO listesinde ele alıyoruz.
Latin harfleriyle yazılan Arapça ve Farsça
Dört dilli listelerde en çok kaçan grup bu. Arapça veya Farsça konuşan kullanıcıların önemli bir bölümü, özellikle mobil klavyede, sorguyu Latin harfleriyle yazıyor. Ortaya çıkan biçim ne İngilizce ne de standart bir çeviri yazım; kullanıcıdan kullanıcıya değişen, sayı harflerinin de karıştığı serbest bir yazım.
Bunun iki sonucu var. Birincisi, bu sorgular Arapça listede görünmüyor çünkü Arap harfleriyle yazılmamışlar; İngilizce listede de görünmüyorlar çünkü İngilizce kelimeler değiller. Standart bir araştırma akışında tamamen kayboluyorlar. İkincisi, bu sorgularla gelen kullanıcı hedef dilde içerik arıyor; onu İngilizce sayfaya yönlendirmek niyeti karşılamıyor.
Toplama tarafında yapılabilecek şey, hedef dildeki ana terimlerin Latin harfli yazımlarını elle üretip listeye ayrı satır olarak eklemek ve bunları hedef dildeki kanonik forma bağlamak. Bu satırlar ayrı sayfa gerektirmiyor; mevcut sayfanın hedeflemesine ekleniyor.
Aynı desenin tersi Türkçe'de de var: Latin harfleriyle yazan bir Arap kullanıcı ile Türkçe karakter kullanmayan bir Türk kullanıcı, farklı sebeplerle aynı sorunu üretiyor ve ikisi de aynı çözümle, varyantı kanonik forma bağlayarak, çözülüyor.
Toplama ve normalleştirme akışı
- Her dil için kökleri değil, hastanın yazdığı tam ifadeleri toplayın; kök gruplaması sonraki adımdır.
- Aksan, hareke, harf varyantı ve ZWNJ için ayrı ayrı sorgulayın; varyantı listeden silmeyin, kanonik forma bağlayın.
- Her satıra niyet etiketi verin: bilgi arama, karşılaştırma, fiyat, randevu. Sayfa tipi bu etiketten çıkar.
- Aynı niyetin dört dildeki karşılığını tek satırda eşleyin; eşlenemeyen satır, o dilde ayrı bir sayfa ihtiyacıdır.
- Dört dilin listesini tek bir tabloda tutun; ayrı dosyalar zamanla birbirinden ayrışır.
URL yapısı kararı listeden önce gelir
Anahtar kelime listesi, hangi dilin hangi adreste yaşayacağı belli olmadan işe yaramaz. Google'ın çok bölgeli ve çok dilli siteler dokümantasyonu her dil sürümü için ayrı URL kullanılmasını öneriyor ve URL parametresi yaklaşımını açıkça önermiyor. Aynı doküman, kullanıcıyı bir dil sürümünden diğerine otomatik yönlendirmekten kaçınmayı da söylüyor; bunun neden önemli olduğunu locale auto-redirect yazısında ayrıntılandırmıştık.
Liste hazır olduğunda yapılacak son iş, her satırın hangi sayfaya gideceğini yazmak. Eşlenmemiş satır bırakmak, araştırmayı yapmamış olmakla aynı kapıya çıkar. Bu eşlemeyi tabloda tutmak, altı ay sonra "bu sayfa neden var" sorusuna cevap verebilmenin de tek yolu.