Microsoft Clarity nedir: kurulum ve CRO analizi

Microsoft Clarity, web sitenizdeki ziyaretçilerin sayfada ne yaptığını ısı haritaları ve oturum kayıtlarıyla gösteren bir davranış analitiği aracıdır. Microsoft'un kendi sıkça sorulan sorular sayfasına göre Clarity ücretsizdir, trafik sınırı yoktur ve veriyi örneklemeden toplar. Google Analytics gibi araçlar size kaç kişinin geldiğini ve nereden geldiğini söyler; Microsoft Clarity ise o kişilerin sayfada nereye tıkladığını, nerede takıldığını ve nerede vazgeçtiğini görmenizi sağlar. Bu yazı, aracın kurulumunu ve dönüşüm oranı optimizasyonu için nasıl kullanılacağını adım adım anlatıyor.

Clarity nedir ve neyi ölçer

Clarity'nin üç temel bileşeni var. Isı haritaları, bir sayfadaki tıklamaları, kaydırma derinliğini ve dikkatin yoğunlaştığı alanları görsel olarak gösterir. Oturum kayıtları, tek tek ziyaretlerin anonimleştirilmiş tekrarını izlemenizi sağlar. Pano ise sorunlu davranışları otomatik olarak işaretleyen metrikleri özetler.

Bu metriklerin CRO açısından en değerli olanları, Microsoft'un dokümantasyonunda "semantik metrikler" olarak tanımlananlardır. Rage click, kullanıcının kısa sürede aynı alana art arda tıklamasıdır ve genellikle çalışmayan bir öğeye duyulan hayal kırıklığını gösterir. Dead click, görsel bir tepki ya da yönlendirme üretmeyen tıklamadır; bozuk bir bağlantıya ya da tıklanabilir görünen ama tıklanamayan bir öğeye işaret eder. Quick back, kullanıcının bir sayfaya gidip kısa sürede geri dönmesidir ve yönlendirmenin beklentiyi karşılamadığını gösterir. Excessive scrolling ise beklenenden fazla kaydırmadır; aranan bilginin bulunamadığına dair bir ipucudur. Bunlara JavaScript hataları ve tıklama sonrası oluşan hatalar da eklenir.

Kurulum: üç yol ve doğrulama

Microsoft'un kurulum rehberi üç yol tanımlar. Birincisi hazır platform entegrasyonlarıdır: WordPress, Shopify, Wix gibi platformlarda Clarity bir eklenti ya da entegrasyon üzerinden bağlanabilir. İkincisi manuel kurulumdur: Clarity projesinde Ayarlar altındaki Kurulum bölümünden izleme kodunu alır ve sitenizin head bölümüne eklersiniz. Üçüncüsü, JavaScript tabanlı projeler için sunulan NPM paketidir.

Kurulumdan sonra doğrulama yapmak şarttır. En basit yöntem, Clarity panosunda canlı oturum sayısının görünmesini beklemektir. Daha teknik yöntem, tarayıcının geliştirici araçlarında Ağ sekmesini açıp Clarity'nin veri toplama adresine giden istekleri görmektir. Etiket yöneticisi kullanıyorsanız, kodun tüm sayfalarda ve tüm dil sürümlerinde tetiklendiğini ayrıca kontrol edin; çok dilli sitelerde bir dilin şablonunda kodun eksik kalması sık görülen bir hatadır.

Kurulum rehberinin önemli bir notu daha var: Clarity, 18 yaş altındaki kullanıcılara yönelik sitelerde kullanılamaz. Ayrıca araç hassas içeriği varsayılan olarak maskeler. Sağlık gibi hassas alanlarda çalışıyorsanız bu maskeleme ayarlarını kapatmayın ve form alanlarına girilen bilgilerin kayıtlara düşmediğini kendiniz doğrulayın.

İzin yönetimi ve veri saklama

Clarity çerez kullanır ve bu nedenle izin yönetimi kurulumun parçasıdır. Microsoft'un izin modu sayfasına göre Clarity, 31 Ekim 2025'ten itibaren Avrupa Ekonomik Alanı, Birleşik Krallık ve İsviçre'deki kullanıcılar için izin gerekliliğini uygular. Türkiye'deki bir site bu bölgelerden ziyaretçi alıyorsa bu kural onu da etkiler. Yerel mevzuat açısından da kişisel verilerin işlenmesine ilişkin kurallar geçerlidir. Pratik yol, bir çerez izin yönetim platformu kullanmak ve kullanıcının izin durumunu Clarity'ye iletmektir.

İzin oranı düşük olan sitelerde Clarity verisinin yalnızca izin veren kullanıcıları temsil ettiğini de hesaba katın; bulguları yorumlarken bu kısmi görünümü unutmamak gerekir.

Veri saklama süresini de bilmek gerekir. Microsoft'un sıkça sorulan sorular sayfasına göre kayıtlar kayıt tarihinden itibaren otuz gün saklanır; favorilere eklenen kayıtlar ve rastgele seçilen bir örneklem daha uzun tutulur. Bu, önemli bir oturumu bulduğunuzda onu favorilere eklemeniz gerektiği anlamına gelir.

CRO analizi: Clarity ile bir haftalık rutin

Clarity'nin değeri, kayıtları rastgele izlemekte değil, bir soruyla başlamaktadır. Pratikte işe yarayan rutin şöyledir.

• Önce sayıları okuyun. Google Analytics'te dönüşüm oranı düşük ya da çıkış oranı yüksek sayfaları belirleyin. Clarity'nin Google Analytics entegrasyonu, iki aracın verisini aynı oturum üzerinden birleştirmeyi kolaylaştırır.
• Sonra ısı haritasına bakın. Seçtiğiniz sayfada kullanıcıların nereye tıkladığını ve ne kadar aşağı kaydırdığını görün. Ana eylem düğmesi, kullanıcıların çoğunun ulaşmadığı bir derinlikteyse sorun tasarımdadır.
• Ardından semantik metriklerle filtreleyin. O sayfada rage click ya da dead click içeren oturumları süzün ve birkaç tanesini izleyin. Aynı öğede tekrarlanan bir davranış, bir hipotez için yeterli kanıttır.
• Son olarak bir hipotez yazın ve test edin. "Fiyat bilgisini arayan kullanıcılar sayfanın alt kısmına kadar kaydırıyor ve bulamıyor" gibi somut bir cümle, bir değişikliğe ve ardından ölçülebilir bir karşılaştırmaya dönüşebilir.

Bu rutinin en önemli kuralı, tek bir kayıttan sonuç çıkarmamaktır. Bir kullanıcının garip davranışı bir örnektir; aynı davranışın birçok oturumda tekrarlanması bir örüntüdür. Karar örüntülere göre verilir. Klinik ve estetik sitelerinde bu yöntemle sık karşılaştığımız sorunları 12 kritik CRO düzeltmesi yazımızda topladık.

Sık yapılan hatalar

Birinci hata, kodu kurup panoya hiç bakmamaktır. Clarity veri toplamaya devam eder ama bir soruyla açılmayan pano, karar üretmez. İkinci hata, yalnızca masaüstü kayıtlarını izlemektir. Çoğu sitede mobil ve masaüstü kullanıcılar farklı sorunlar yaşar; ısı haritalarını cihaz türüne göre ayırarak okumak gerekir. Üçüncü hata, iç trafiği ayırmamaktır. Ekibinizin kendi ziyaretleri kayıtlara karışırsa, özellikle düşük trafikli sayfalarda tablo bozulur; filtrelerle bu trafiği dışarıda bırakın. Dördüncü hata ise sorunları not edip sahipsiz bırakmaktır. Her bulgunun bir sorumlusu ve bir tarihi olmalıdır; aksi halde aynı rage click örüntüsü aylar sonra yeniden karşınıza çıkar.

Clarity'yi ölçüm düzenine yerleştirmek

Clarity tek başına bir analitik çözümü değildir; niceliksel veriyi tamamlayan niteliksel bir katmandır. Kaç kişinin dönüştüğünü Google Analytics, neden dönüşmediğini Clarity gösterir. Bu yüzden iki aracın aynı dönüşüm tanımlarıyla, aynı sayfa gruplarıyla ve aynı dil ayrımıyla kurulması önemlidir. Google Analytics tarafının temelini GA4 kurulum ve ilk 10 rapor yazımızda anlattık.

Microsoft Clarity ile bulunan sorunları bir iyileştirme listesine ve test planına çevirme işini CRO ve UX hizmetimiz kapsamında yürütüyoruz; davranış verisini reklam ve analitik verisiyle tek bir panoda birleştirme tarafını ise analitik ve veri hizmetimiz üstleniyor.

Kaynaklar

• Microsoft Learn — Clarity kurulumu: kurulum yolları, doğrulama ve kullanım kısıtları.
• Microsoft Learn — Semantic metrics: rage click, dead click, quick back ve excessive scrolling tanımları.
• Microsoft Learn — Consent Mode: izin modu ve bölgesel izin gereklilikleri.
• Microsoft Learn — Clarity FAQ: ücretsiz kullanım, örnekleme ve veri saklama süreleri.